Naar de inhoud
Het wapen van het Kapittel van Sint Servaas Kapittel van Sint Servaas Maastricht · sinds 384
Bezoek ons

Capitulum Sancti Servatii · Anno DCCC

Acht eeuwen erfgoed,
opnieuw geopend

Het machtigste geestelijke college van Maastricht — van de vroege middeleeuwen tot 1797, en sinds 12 oktober 2023 opnieuw bijeen om zijn erfenis te bewaren, te onderzoeken en te delen.

Verken het erfgoed Over het Kapittel
Het wapen van het Kapittel van Sint Servaas
384 Sterfjaar van
Sint Servaas
1797 Opheffing onder
het Ancien Régime
2023 Heropgericht op
12 oktober
XI Banken met eigen
rechtspraak

Masterkans · vrij te downloaden

Maastricht,
Stad voor de Pelgrim

In een wereld die steeds sneller draait groeit het verlangen naar rust, betekenis, verbinding en schoonheid. Maastricht heeft alles in zich om dit te bieden — het Kapittel werkte die gedachte uit tot een voorstel voor de hele stad.

Download het e-boek
NL Nederlands Pdf EN English Pdf DE Deutsch Pdf FR Français Pdf

I Het erfgoed

Vier ingangen tot acht eeuwen

Een stadspaleis aan het plein, een archief van bijna duizend jaar, het land waarvan de kanunniken leefden — en de weg van de pelgrim.

Monument

Het Stadspaleis

De Proostenwoning op nummer 29 — rijksmonument met rococogevels in Lodewijk XV-stijl.

Bekijk
Onderzoek

Het grondbezit

Waarvan leefden veertig kanunniken? Van het land — de elf banken, de prebende en de rijproost.

Lees verder

II Het Kapittel

De rijkste geestelijke instelling van de stad

Het Kapittel van Sint Servaas was een college van wereldlijke geestelijken, van de vroege middeleeuwen tot het einde van het Ancien Régime verbonden aan de Sint-Servaasbasiliek — de kerk die de crypte met het graf van Sint Servaas (†384) omsluit.

Het kapittel was rijksonmiddellijk: het stond rechtstreeks onder de Rooms-Duitse keizer. Zijn bezittingen reikten van Noord-Brabant tot aan de Rijn, de Moezel en de Ahr.

Op 12 oktober 2023 werd het Kapittel heropgericht.

De geschiedenis

Glas-in-loodraam met de wapens van Maastricht en de Proosdij van Sint Servaas
De wapens van Maastricht en van de Proosdij van Sint Servaas, in glas-in-lood.
❦

Missie & visie

Een brug tussen verleden, heden en toekomst

Wij houden het erfgoed van het Kapittel en de Sint-Servaasbasiliek levend als bron van inspiratie, educatie en verbinding — voor Maastricht én voor bezoekers van verre.

I

Erfgoed bewaren

Behoud van het materiële en immateriële erfgoed rond de basiliek — van monumentale panden tot eeuwenoude tradities en devotie.

II

Kennis delen

Onderwijs en onderzoek naar de rooms-katholieke geschiedenis van Maastricht bevorderen en toegankelijk maken voor een breed publiek.

III

Gemeenschap versterken

Een ontmoetingsplaats zijn voor culturele, educatieve en spirituele activiteiten, in samenwerking met de partners rond het plein.

De poort van de Proostenwoning aan het Henric van Veldekeplein

Henric van
Veldekeplein 29
Maastricht

Het Paleis van de Hoogproost

Tussen de Sint-Servaasbasiliek en de Sint-Janskerk loopt het smalle straatje Het Vagevuur. Rondom het plein staan de kanunnikenhuizen — zeven daarvan zijn rijksmonument.

Het meest imposante is de Proostenwoning op nummer 29: een stadspaleis met de indeling van een Frans hôtel particulier, vanaf omstreeks 1750 de residentie van de Proost. De rijk versierde rococogevels dateren uit die tijd; de beide zijvleugels zijn negentiende-eeuws.

Over het gebouw

III Agenda

Wat er staat te gebeuren

Rondleidingen, lezingen en vieringen op en rond het Henric van Veldekeplein.

17 sep 2026

Rondleiding: het Paleis van de Hoogproost

Een besloten rondleiding door de Proostenwoning: de rococogevels, de indeling van het hôtel particulier en de plannen voor museum en galerie.

Henric van Veldekeplein 29
8 okt 2026

Lezing: waarvan leefde een kanunnik?

Over de elf banken van Sint Servaas, de prebende en de rijproost — het grondbezit dat het kapittel eeuwenlang droeg.

Sint-Janskerk
29 okt 2026

Archiefmiddag: charters lezen

Een introductie in het lezen van middeleeuwse oorkonden, met het Digitale Scriptorium als hulpmiddel.

Henric van Veldekeplein 29

De volledige agenda

❦

In het rijk verbonden

Tussen Luik en Aken

Het Kapittel was rijksonmiddellijk: het viel rechtstreeks onder de Rooms-Duitse keizer. Maastricht ligt precies tussen de stad van de prins-bisschoppen en de kroningsstad van Karel de Grote — drie plekken die hetzelfde verhaal vertellen.

Luik · België

Le Circuit des Collégiales

Acht eeuwen lang was Luik de hoofdstad van een kerkelijk vorstendom onder prins-bisschoppen — de stad van de honderd klokkentorens. Het circuit voert langs de collegiale kerken die daarvan overbleven.

circuitdescollegiales.be Aken · Duitsland

Route Charlemagne

Een route door de kroningsstad van Karel de Grote, langs Centre Charlemagne, de dom, het Grashaus en de Elisenbrunnen — over macht, geloof en Europa.

route-charlemagne.eu Het Heilige Roomse Rijk

Chapter of Saint Servatius

De Holy Roman Empire Association beschrijft het Kapittel zoals het in 800 werd gesticht: een college van wereldlijke geestelijken, verbonden aan de Sint-Servaas te Maastricht.

holyromanempireassociation.org
❦
Een brug slaan tussen het verleden, het heden en de toekomst — en deze erfenis levend houden als bron van inspiratie, educatie en verbinding.
De missie van de Hoogproost

IV Samenwerking

Rond het plein verbonden

Het Kapittel werkt waar mogelijk samen met de organisaties en gemeenschappen op en rond het Henric van Veldekeplein.

Sint Servaas Parochie Sint-Janskerk Schatkamer Sint Servaas Het Graf van Sint Servaas Capella Sancti Servatii Sint Servaas Gilde Broederschap Sint Servaas Schola Maastricht Missiezusters van St. Petrus Claver Zusters onder de Bogen

Bezoek het Kapittel

Een rondleiding, een vraag of een samenwerking?

Het secretariaat van de Hoogproost beantwoordt vragen over het erfgoed, het archief en bezoek aan het stadspaleis.

Neem contact op Plan uw bezoek